Δελφινοι

πάλι παραιτήθηκε ο Αλαβάνος?

Δημοκρατία ανισόρροπων εξουσιών

with one comment


Το ζήτημα του μη ισόρροπου διαχωρισμού των εξουσιών στο ελληνικό πολιτικό σύστημα και των συνεπειών της «ογκώδους» εκτελεστικής εξουσίας σκιαγραφεί εύστοχα ο Γιώργος Παγουλάτος με άρθρο του στην Καθημερινή.

Γράφει,

Κι όμως το ελληνικό πολιτικό σύστημα θα έπρεπε να ευνοεί τις μεταρρυθμίσεις. Η κυβέρνηση δεν εμποδίζεται από περίπλοκες δομές συναπόφασης και βέτο που χαρακτηρίζουν ομοσπονδιακά κράτη όπως η Γερμανία. Η εκτελεστική εξουσία δεν χρειάζεται να πείθει κάθε φορά τους διαφωνούντες, όπως ο Αμερικανός πρόεδρος τα μέλη του Κογκρέσου. Ούτε να διαπραγματεύεται τη συναίνεση στο εσωτερικό ενός διακομματικού κυβερνητικού συνασπισμού, όπως σε πλήθος χωρών (Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, κράτη της Σκανδιναβίας και της κεντροανατολικής Ευρώπης). Ούτε αναγκάζεται η κυβέρνηση να συγκρατεί έναν ετοιμόρροπο συνασπισμό κομμάτων, για να μην καταρρεύσει, όπως συνέβη στη γειτονική Ιταλία. Ούτε διαθέτει η Ελλάδα ημιπροεδρικό σύστημα σαν τη Γαλλία, όπου ένας σοσιαλιστής πρόεδρος μπορεί να μπλοκάρει τις πολιτικές του κεντροδεξιού πρωθυπουργού – όπως ο Μιτεράν τις ιδιωτικοποιήσεις Σιράκ στη δεκαετία του ‘80.

Και έχει δίκιο, οι θεσμοί λογοδοσίας της εκτελεστικής εξουσίας και συναίνεσης της με την νομοθετική εξουσία και τους υπόλοιπους πολιτικούς stakeholders, είναι υποτυπώδεις.

[…] Αντίθετα με τις περισσότερες δυτικές χώρες, οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν έχουν μάθει να μοιράζονται την εξουσία. Ούτε με το κοινοβούλιο, ούτε με άλλα κόμματα, ούτε με κατώτερες βαθμίδες διακυβέρνησης. Την κρατούν ολόκληρη για τον εαυτό τους. Η κυβέρνηση δείχνει απρόθυμη να μοιραστεί εξουσία ακόμα και με τις θεσμοθετημένες ανεξάρτητες αρχές. Η Δημοκρατία των αντιβάρων, όπως την ονομάζει ο Νίκος Αλιβιζάτος, υπολειτουργεί. Η διακυβέρνηση θεμελιώνεται στη μεγιστοποίηση κεντρικού πολιτικού ελέγχου.

Δεν είναι όμως απλώς το ότι οι κυβερνήσεις δεν έχουν «μάθει να μοιράζονται την εξουσία».Η δομή του συντάγματος αλλά και η πολιτική κουλτούρα μας, επιβάλουν μία δημοκρατική οργάνωση ενός ιδιότυπου συγκεντρωτικού τύπου. Και αυτό είναι ένδειξη μίας ανασφαλούς κοινωνίας με έντονα ένστικτα και ανάγκες υπερβολικά ισχυρών ηγεσιών, υπερβολικά ισχυρών κυβερνήσεων. Ανασφάλειες που διατρέχουν όλο το πολιτικό σκηνικό και αναδύονται με μεγαλοπρέπεια κάθε φορά που ένας χαρισματικός μελλοντικός κυβερνήτης έρχεται στο προσκήνιο. Δεν ενδιαφέρει την ελληνική κοινωνία και το πολιτικό της σύστημα ο συνεχής διάλογος, ο έλεγχος αλλά και η πολιτική καθοδήγηση αυτών που φέρουν την εκτελεστική ευθύνη. Έχουν απλώς την ανάγκη από ηγετικές αυθεντίες που θα τους παρέχουν την μέγιστη δυνατή ασφάλεια με το ελάχιστο δυνατό κόστος συμμετοχής.

Ωστόσο,

[…] Η αμετρίαστη εξουσία δημιουργεί εθισμό: όσο περισσότερη έχεις, τόσο περισσότερη θέλεις να κρατήσεις, τόσο λιγότερη δέχεσαι να θυσιάσεις.

Και αυτή ήταν η στοιχειώδης λογική που επέβαλλε τον ισόρροπο διαχωρισμό τον εξουσιών ως αδιαπραγμάτευτο προαπαιτούμενο  μίας σωστά οργανωμένης δημοκρατίας. Κάπου βέβαια χάθηκε η μπάλα,

[…] Βεβαίως, η συγκέντρωση εξουσίας δικαιολογείται στο όνομα της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας. «Χρειάζομαι πολιτική ισχύ, για να εφαρμόσω τις αλλαγές που έχει ανάγκη ο τόπος» είναι το πάγιο μότο του κάθε επίδοξου μεταρρυθμιστή.

Και αυτή είναι μία αντίληψη που δεν βολεύει μόνο τους φιλόδοξους φορείς της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας αλλά και τους ανεπαρκείς και «οκνηρούς» παράγοντες των υπόλοιπων εξουσιών, θεσμών, κοινωνικών και πολιτικών οργανώσεων, που αρέσκονται στον ρόλο ενός κομπάρσου πολυτελείας στην υπερπαραγωγή που ονομάζεται Δημοκρατικό Πολίτευμα.

[…] Ομως ένας σιδηρούς νόμος της πολιτικής λέει ότι οι μηχανισμοί εξουσίας, ως οργανώσεις, όταν οικοδομηθούν, τείνουν στη συνέχεια να αυτονομούνται. Αντί να υπηρετούν το κυβερνητικό έργο υπηρετούν τη διαιώνισή τους. Λειτουργούν πλέον για τα ίδια συμφέροντά τους, υπάρχουν, για να αναπαράγονται μεγιστοποιώντας την ισχύ τους.

Ας μη γελιόμαστε λοιπόν ότι η ισχυρή εκτελεστική εξουσία που παράγει το πολιτικό μας σύστημα θα σημαίνει απαραίτητα και καλύτερη προώθηση των μεταρρυθμίσεων… Η μεγιστοποίηση κυβερνητικής ισχύος καταλήγει ενίοτε σε κυβερνητική αδυναμία.

Και δυστυχώς σε αδυναμία ολόκληρου του πολιτικού συστήματος.

Advertisements

Written by Christos

25 Φεβρουαρίου 2008 στις 1:00 πμ

Αναρτήθηκε στις Πολιτική

Tagged with

Ένα Σχόλιο

Subscribe to comments with RSS.

  1. έχει ένα ενδιαφέρον η έλλειψη ενδιαφέροντος για αυτά τα θέματα

    όταν (σπανίως) παρακαλουθώ ειδήσεις νιώθω σα να έχω πάει στο γιατρό, με πυρετό, κι ότι μου -με στόμφο- «αγαπητέ μου, έχεις πυρετό»

    ας είν’καλά ο Παγουλάτος και μερικοί ακόμη δημοσιογράφοι, ας είμαστε κι εμείς καλά να αναδεικνύουμε (;) την *ουσία* της Πολιτικής

    ευχαριστούμε για την καλή παρέα που μας κρατάτε 🙂

    Ανδρέας Τριανταφυλλίδης

    25 Φεβρουαρίου 2008 at 6:51 μμ


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: