Δελφινοι

πάλι παραιτήθηκε ο Αλαβάνος?

Τα όρια της συσσώρευσης κεφαλαίου

leave a comment »


Στην διάλεξη του ο Wolf διατείνεται ότι το βαθύτερο πρόβλημα που οδήγησε στην κρίση είναι η ανακολουθία μεταξύ παραγωγικότητας και μισθών τα τελευταία 30 χρόνια. Μία ανακολουθία που οδήγησε στην συσσώρευση ολοένα και μεγαλύτερης ποσότητας κεφαλαίου και στη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων. Αυτό το γεγονός ταυτόχρονα με την τεχνητή διατήρηση της ζήτησης και του υψηλού επιπέδου κατανάλωσης των αμερικανών έδωσε την ευκαιρία στους καπιταλιστές να εφαρμόσουν ένα κόλπο grosso. Να στηρίζουν την απαραίτητη για αυτούς κατανάλωση όχι στο πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων, αλλά στην μεταφορά προς αυτούς ενός μεγάλου μέρους των συσσωρευμένων κεφαλαίων με την μορφή έντοκων δανείων. Έτσι το κεφάλαιο ωφελήθηκε διπλά.

Η ανάλυση είναι σωστή και θέτει ένα πραγματικό ερώτημα (έχει τεθεί από τον Μαρξ εδώ και καιρό) ακόμη και στους οπαδούς του καπιταλισμού. Έχοντας ως δεδομένο ότι καπιταλιστική συσσώρευση αποτελεί ίσως το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο ανάπτυξης μέσω των επενδύσεων, μήπως θα πρέπει κάποια στιγμή να συζητήσουμε τα όρια της; Είναι φανερό ότι ένα μεγάλο μέρος της κρίσης οφείλεται στη συσσώρευση τεράστιας ρευστότητας τα τελευταία 10 χρόνια. Μία ρευστότητα που όπως φάνηκε οι κάτοχοι της δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν, οι παραγωγικές επενδύσεις τους κορέστηκαν ενώ την ίδια ώρα δεν συνέβη το ίδιο και με την δίψα τους για κέρδος. Έτσι ήταν πλέον μονόδρομος το στήσιμο κερδοσκοπικών διαδικασιών υψηλού επιπέδου που θα τους επέτρεπε να μην πετάξουν την ρευστότητα τους στα σκουπίδια. Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο καμπής στο μέγεθος της συσσώρευσης πέρα από το οποίο το κεφάλαιο παύει να είναι παραγωγικό και χρήσιμο και μπαίνει σε έναν φαύλο κύκλο γιγάντωσης τρώγοντας τα σωθικά της πραγματικής οικονομίας η οποία κάποια στιγμή εκδικείται. Ιδού λοιπόν το πεδίο παρέμβασης της κοινωνίας ή του κράτους: Θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι η συσσώρευση θα είναι μεν υπαρκτή, δεν θα αφήνεται όμως να ξεπεράσει τα κρίσιμα όρια της.

Το πώς μπορεί να γίνει αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα, μπορούμε όμως να ξεκινήσουμε από την συζήτηση για την σύνδεση των μισθών όχι με τον πληθωρισμό αλλά με το μείγμα ανάπτυξης-παραγωγικότητας-πληθωρισμού το οποίο αποτελεί έναν πιο ακριβή δείκτη για το πώς πρέπει να μοιράζονται οι υπεραξίες της παραγωγής μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας. Θα πρέπει, επίσης, να συζητήσουμε σε άλλη βάση για την προέλευση του πληθωρισμού και τους τρόπους ελέγχου του, μιας και από ότι φαίνεται όλες οι μέχρι σήμερα μέθοδοι τιθάσευσής του (περιορισμός μισθών, αύξηση επιτοκίων) έχουν το side effect της ολοένα και μεγαλύτερης συσσώρευσης η οποία όπως φάνηκε μπορεί να αποβεί πολύ πιο καταστροφική από ότι ο πληθωρισμός αυτός καθαυτός.

Η παρούσα κρίση, λοιπόν, αποτελεί μία πολύ καλή ευκαιρία να ανοίξει πάλι η συζήτηση περί των σχέσεων κεφαλαίου – εργασίας, σε ένα άλλο πλέον επίπεδο, με σκοπό όχι την καταστροφή του καπιταλισμού αλλά την κατανόηση των ορίων του, με σκοπό κυρίως την προστασία του και την διατήρηση των ευεργετικών για την παγκόσμια ευημερία χαρακτηριστικών του.

Advertisements

Written by Christos

19 Οκτωβρίου 2008 στις 3:26 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: