Δελφινοι

πάλι παραιτήθηκε ο Αλαβάνος?

Posts Tagged ‘Συμμετοχικότητα

Οι υπονομευτές της συμμετοχικότητας

3 Σχόλια

Photo Copyright © by Madame Li

Στο ΠΑΣΟΚ, όπως και στα υπόλοιπα κόμματα έχουν γίνει πολλές διαδικασίες αλλαγής ηγεσίας. Ωστόσο, η τρέχουσα διαδικασία φαίνεται να έχει παρεκτραπεί σε σχέση με τις υπόλοιπες. Ποιο είναι αυτό το στοιχείο που διαφοροποιεί την τωρινή εσωκομματική κατάσταση στο ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τις παλαιότερες? Έχουν άραγε γίνει πιο κάφροι τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ? Δεν νομίζω. Όποιος συμμετείχε έστω και στοιχειωδώς σε παρόμοιες διαδικασίες, είτε εντός κομμάτων, είτε μέσα σε συνδικαλιστικές οργανώσεις, είτε μέσα σε ιδιωτικές επιχειρήσεις θα γνωρίζει πολύ καλά ότι τέτοιες συμπεριφορές είναι τόσο κοινές που με ελάχιστο ρίσκο μπορούν να χαρακτηριστούν σχεδόν φυσιολογικές.

Τι άλλαξε λοιπόν? Μα προφανώς η αύξηση της συμμετοχικότητας. Ε και? Θα αναρωτηθούν κάποιοι. Η μεγαλύτερη συμμετοχικότητα, οδηγεί ένα κόμμα σε αυτή την «κατάσταση»? Τα διεθνή παραδείγματα δεν οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα.

Αυτό που μπορεί να υποθέσει κάποιος συνεπώς είναι ότι οι συμμετοχικές διαδικασίες δεν μπορούν για κάποιο λόγο να λειτουργήσουν σωστά στην χώρα μας. Για κάποιο λόγο η συμμετοχική λειτουργία στην Ελλάδα αστοχεί. Για να βγάλουμε κάποιο συμπέρασμα λοιπόν θα πρέπει ίσως να αναζητήσουμε αναφορές σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις αστοχίας.

Όλες οικονομικές θεωρίες των αγορών συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι βασικός παράγοντας αστοχίας μίας αγοράς είναι η ασύμμετρη πληροφόρηση, η μη ισορροπημένη διασπορά της πληροφορίας μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών.

Στη φυσική, ο Heisenberg, απέδειξε ότι υπάρχουν όρια στην πληροφορία που μπορούμε να έχουμε από την φύση, τα οποία οφείλονται στο γεγονός ότι τα όργανα που χρησιμοποιούμε στις μετρήσεις επηρεάζουν σε πολλές περιπτώσεις το μετρούμενο μέγεθος. Η ορθή αντίληψη μας λοιπόν για μία φυσική κατάσταση αστοχεί επειδή τα μέσα που χρησιμοποιούμε για να συλλέξουμε πληροφορία για ένα γεγονός επιδρούν στο ίδιο το γεγονός μεταβάλλοντας το.

Πως κολλάνε όλα αυτά με την συμμετοχική διαδικασία του ΠΑΣΟΚ? Είναι πιο απλό από ότι φαίνεται. Όταν μία λογική και φυσική (πολύ περισσότερο μία κοινωνική) διαδικασία που γενικώς λειτουργεί ικανοποιητικά αστοχεί, τότε κατά πάσα πιθανότητα η αστοχία της οφείλεται σε δυσλειτουργία των μέσων που χρησιμοποιούνται για την πληροφόρηση των εμπλεκομένων.
Και αυτή η υπόθεση νομίζω δεν απαιτεί μεγάλες δόσεις προσπάθειας για να αποδειχθεί στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ. Ο Πάγκαλος και οι δηλώσεις του, οι συμπάθειες και οι έντονες προσωπικές αντιπάθειες, το μίσος, οι προσωπικές αντιπαραθέσεις και τα πολιτικά «προηγούμενα» υπήρχαν ανέκαθεν και σε κάθε εσωκομματική διαδικασία του ΠΑΣΟΚ και όλων των κομμάτων. Δεν χρειαζόταν όμως στο παρελθόν να βγουν παραέξω γιατί κανένας άλλος δεν εμπλεκόταν εκτός από τα ίδια τα στελέχη και τον κομματικό μηχανισμό. Δεν υπήρχε ανάγκη για ευρύτερη πληροφόρηση. Από τη στιγμή όμως που στις διαδικασίες άρχισε να συμμετέχει η βάση τα πράγματα άλλαξαν. Η πληροφόρηση και η ποιότητα της έγινε βασικό συστατικό της διαδικασίας.

Αφού λοιπόν αυτό που άλλαξε είναι η αύξηση της ανάγκης για πληροφόρηση, είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότι ο αδύναμος κρίκος της όλης ιστορίας είναι οι διαχειριστές της πληροφόρησης δηλαδή τα ΜΜΕ.

Νομίζω πως είναι προφανές πλέον σε όλους ότι η πληροφόρηση που παρέχεται από τα ΜΜΕ έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • είναι ασύμμετρη, υπερτονίζοντας τις προσωπικές αψιμαχίες και τις προκλητικές δηλώσεις σε βάρος των πολιτικών θέσεων και παρουσιάζοντας φτιαγμένα δεδομένα μετρήσεων της κοινής γνώμης…
  • επηρεάζει άμεσα το γεγονός που παρατηρεί, συντασσόμενη απροκάλυπτα και με παντελή έλλειψη αντικειμενικότητας, με το μέρος του ενός ή του άλλου υποψηφίου και (πάλι) παρουσιάζοντας φτιαγμένα δεδομένα μετρήσεων της κοινής γνώμης…

Συνεπώς, από την πλευρά της οικονομικής θεωρίας αλλά και από την πλευρά της φυσικής, μία τέτοια πληροφόρηση οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην αστοχία. Το ίδιο προφανώς συμβαίνει και από την πλευρά της πολιτικής.

Αν σκεφτούμε λογικά, η κατάσταση που παρατηρούμε στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι μία κατάσταση ντροπής ούτε φανερώνει παρακμή όπως πολλά στελέχη του ισχυρίζονται μυξοκλαίγοντας . Είναι μία κατάσταση που όλοι ζούμε καθημερινά από την πιο μικρή οικογένεια έως τον μεγαλύτερο διεθνή οργανισμό. Τα στελέχη το ΠΑΣΟΚ είναι άνθρωποι και ανθρώπινα συμπεριφέρονται. Τα ΜΜΕ είναι αυτά που στην ουσία ανάγουν την ανθρώπινη παρόρμηση σε θεσμική ή κομματική δυσλειτουργία. Δεν είναι το ΠΑΣΟΚ που πάει κατά διαβόλου αλλά η προσπάθεια ενίσχυσης της συμμετοχικότητας.

Και πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε. Καμία προσπάθεια συμμετοχικής δημοκρατίας δεν πρόκειται να ευδοκιμήσει σε αυτόν τον τόπο, όσο υπάρχουν τόσο ανεπαρκείς θεσμοί και εργαλεία πληροφόρησης. Αυτό άλλωστε δεν είναι καινούριο συμπέρασμα. Προκύπτει κάθε φορά που πραγματοποιείται η ύστατη συμμετοχική διαδικασία, οι εκλογές. Η άθλια προεκλογική πραγματικότητα αποτελεί ατράνταχτη απόδειξη για το πως η κακή ποιότητα πληροφόρησης συμπαρασύρει και την ποιότητα της συμμετοχικής διαδικασίας.

Τα ΜΜΕ με την σημερινή τους μορφή, αποτελούν εμπόδιο προς την ενίσχυση της συμμετοχικότητας. Είναι εχθροί της κοινωνίας των πολιτών, και για να είμαστε ειλικρινείς δεν περιμέναμε και κάτι άλλο. Αυτό το εμπόδιο είναι το πρώτο που πρέπει να αντιμετωπιστεί στην πορεία προς μια πολιτική πιο κοντά στον πολίτη.

Οι τρόποι και τα όπλα που θα χρησιμοποιηθούν είναι αντικείμενο συζήτησης, αν και το διαδίκτυο μάλλον έδειξε τον δρόμο. Τρέμω όταν σκέφτομαι το που θα βρισκόταν οι δημοσκοπήσεις αυτή την στιγμή αν ως μοναδική πηγή πληροφόρησης είχαμε την τηλεόραση και τις εφημερίδες. Χωρίς να παινεύουμε το σπίτι μας, είναι πλέον φανερός ο ρόλος που έπαιξε το διαδίκτυο στην ανάκαμψη του Παπανδρέου. Και αυτό θα γίνει περισσότερο φανερό όταν κοπάσει η μπόρα. Ωστόσο, το πάνω χέρι το έχουν ακόμα τα παραδοσιακά ΜΜΕ και έτσι φτάσαμε στο σημείο της πλήρους απαξίωσης μίας κατά τα άλλα φυσιολογικής διαδικασίας.

Βέβαια τα ανόητα επιχειρήματα του τύπου, «δεν τα λέμε εμείς τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ τα λένε» ή «οι δημοσιογράφοι φταίνε που στο ΠΑΣΟΚ σκοτώνονται μεταξύ τους?» δεν θα λείψουν. Πλέον όμως καταλαβαίνουμε κάτι παραπάνω. Διαβάζουμε και αλλού. Μαθαίνουμε και άλλα. Και ξέρουμε από πρώτο χέρι ότι στο ΠΑΣΟΚ τα «Ντουτσε» και «Φύρερ» είναι οι μαλακίτσες που λέγονται πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις. Ξέρουμε ότι εκτός από τις μαλακίτσες λέγονται και γράφονται πολύ-πολύ περισσότερα σημαντικά και επί της ουσίας πράγματα στο ΠΑΣΟΚ. Ξέρουμε τέλος, ποιος είναι ο μοναδικός τρόπος να χαρακτηρίσεις αυτούς που ανάμεσα στα σημαντικά και τις μαλακίτσες διαλέγουν να κάνουν πρώτη είδηση τις δεύτερες.

Λυπάμαι που το λέω, αλλά ο βασικός πυλώνας της δημοκρατίας (τα ΜΜΕ) αποτελούν πλέον τροχοπέδη στην εξέλιξη της. Και όταν ένας πυλώνας ψηλώνει τόσο πολύ που καταντάει να γίνεται εμπόδιο, δεν το κρατάς με νύχια και με δόντια από φόβο μην καταρρεύσει το σύστημα. Απλώς τον αντικαθιστάς άμεσα.

Written by Christos

25 Οκτωβρίου 2007 at 12:28 πμ